A Selfless Good Deed

جمعه, ۶ اسفند ۱۴۰۰، ۰۱:۳۴ ق.ظ

 توی یه اپیزود از سریال فرندز، بین فیبی و جویی یه بحثی پیش میاد درمورد خودخواهی. جویی میگه که همه ی آدما بدون استثنا خودخواهن. اونا کارهای خوب رو هم برای حس خوبی که به خودشون میده انجام میدن. حتی وقتی بهترین آدما یه کار خوب انجام میدن صرفا برای اینه که خیالشون از بابت خوب بودنشون راحت باشه و احساس رضایت داشته باشن؛ ولی فیبی مخالفت میکنه و سعی میکنه یه مثال نقص بیاره، که نمی تونه. مثلا توی همون اپیزود کلی تلاش میکنه تا کارای خوب غیر خودخواهانه انجام بده. بعدش یکی از کاراشو تعریف میکنه و میگه :« قایمکی رفتم و تمام برگ هایی که جلوی در خونه همسایه پیرم بود رو جارو زدم؛ ولی مچم رو گرفت و مجبورم کرد آب سیب با کیک بخورم. بعد خیلی حس خوبی داشتم. پیرمرد عوضی :)))) .»

 اولش که به قضیه نگاه کردم، فکر کردم :« چه غیرمنطقی ! بیخیال...نمی تونه کار خوب غیر خودخواهانه ای وجود نداشت باشه. ».

 ولی یکم که گذشت...دیدم که وای نه، این یه حقیقته ! آدما به یه حیوون کمک میکنن؛ ولی بعدش توی فضای مجازی به اشتراکش میذارن. بازیگرها و خواننده ها به بچه های جنگ زده کمک مالی زیادی میکنن؛ ولی مطمئن هستن که پایگاه های خبری قراره این کارشونو به گوش همه برسونه و این اونارو بین مردم محبوب تر میکنه. 

 یکم که بخواییم دقیق تر بشیم، میرسیم به خودمون. ما از بچگی نمرات خوبی میگیریم و از معلم و پدر و مادر انتظار تشویق و جایزه داریم. یک جور قرارداد بین ما و بزرگترا. انگار که بهمون میفهمونن : "نمره خوب که گرفتی و مارو سربلند و خوشحال کردی، حالا تو هم خوشحالیتو بدست میاری."

 ما به همسایه هامون کمک می کنیم، چون میخوایم به عنوان یه آدم خوب ازمون یاد شه و احساس خوبی داشته باشیم. ما با اقوام و فامیل با مهربونی رفتار می کنیم تا بعدش بیان بگن :« دختر/پسر فلانی رو دیدی ؟ آفرین بهش. » ما همه ی اینکارارو میکنیم. چون خودخواهیم و احتمالا خودخواه بودن عادتمون شده. ما نیاز داریم به تشویق و تحسین شدن. ما می خوایم ثابت کنیم که آدم خوبی هستیم.

 آره. ما خودخواهیم.

موافقین ۱۶ مخالفین ۰

نظری درمورد اینکه این خودخواهی خیلی بد و سیاهیه یا نه ندارم. 

ما نمیتونیم از انجام کار خوب دست بکشیم؛ ولی نمیتونیم از حس خوشحالی و تشویق شدن هم اجتناب کنیم. پس احتمالا این خودخواهی یه صفت بد مطلق نیست. شاید خاکستریه. نمیدونم.

+ جالبه که خودخواهی که تو نگاه اول اصلا صفت خوبی به نظر نمیاد؛ ولی اگه بهش از یه وجه دیگه نگاه کنی و فکر کنی، نمی تونی اونقدرم درمورد صددرصد بد بودنش قطعی مطمئن باشی. چون خودتم هستی.

هروقت اینجوری گیج شدم به خودم گفتم که آدما حریصن چون تو وجودشونه. درواقع تنها چیزی که قابل تغییر نیست همین میل به کمله چون اینجا اومدیم که هرکدوم به کمالِ خودمون برسیم. حالا اینکه این حرص به کدوم سمت میره خوب یا بد بودنش رو مشخص میکنه. اگه توجه میخوای باید ببینی تلاش میکنی نمره خوب بیاری یا شیشه های خونه رو میشکونی..

آره دقیقا. این یکی از چیزاییه که تو وجود هست..
متوجه حرفت که گفتی : "چون اینجا اومدیم که هرکدوم به کمالِ خودمون برسیم " و ربطش به خودخواهی نشدم. یعنی منظورت اینه ما این حرص و خودخواهی رو داریم و دست خودمونه که چطوری ازش استفاده کنیم ؟ آره البته که برای توجه گرفتن تلاش لازمه، ولی اصلا وجود این توجه درسته مگه که بخوایم براش تلاش کنیم ؟!

ولی اونایی که اینکارا رو انجام میدن و به اشتراک نمیذارن چی؟ اونایی که نیت می کنن خدا راضی باشه؟ یا حتی بعضیا به اشتراک میذارن که رواج پیدا کنه.

(البته اون خودخواهی رو هم انگار نمیکنم... البته به نظرم انجام دادنش به خاطر خودخواهی بهتر از انجام ندادنشه.)

نمیشه گفت بحث فقط بحث به اشتراک گذاشتنه، بیشتر بحث احساس خوبه... یعنی ببین این خودخواهیه صرفا چیز بدی نمیتونه باشه...چون وجود داره و چیکار میشه کرد ؟ انکارش ؟ نه قطعا.
منظورم اینه اون آدمایی که نیت خالص دارن هم درنهایت حس رضایت به خودشون (احتمالا) بیشتر از همه میرسه. برای همینه بهش میگیم خودخواهی. چون درنهایتش خودمونیم که تا آخر عمر میگیم : آفرین به من که اینکارو انجام دادم و قطعا خدا هم ازم راضیه. 
اما...به شخصه فکر میکنم قطعا اونایی که نیت میکنن خدا راضی باشه و... کارشون خیلی بهتر از همون عده ایه که برای دیده شدن این کارو میکنن.
و...آره. قبول دارم که به هرحال نمیتونیم انجامش ندیم صرفا چون خودخواهیه. 

خب همه ما خود خواهيم .

من اوايل خود خواهي رو با ديد مالكيت ميدم اما رفته رفته به چشم اومد .

همه ما از انجام دادن ممكنه لذت ببريم ممكنه ن !

اما از ي طرف بخاطر چیزی ك بمون ميرسه خوشحال تر ميشيم .

+ و بنظرم خود خواهي و خودبيني شبيه ب همن

آره الان که فکر میکنم هرکاری انجام دادم در نهایت برام یه رضایت و حس خوبی فردی داشته. اما مطمئن نیستم بشه بهش گفت خودخواهی. مثلا دو نفر رو در نظر بگیریم که توی اتوبوس جاشونو میدن به یه نفر دیگه یکیشون خودش رو با فکر کردن به اون حس خوبه یا رضایت خدا یا هرچی متقاعد میکنه جاشو بده به اون آدم یکی دیگه جاشو میده به اون آدمه چون میخواد اون آدم یه کوچولو هم که شده انرژی مثبت بگیره. اون نفر دوم هم بعد انجام اون کار خوشحال میشه و به خودش میگه چه خوب شد اینکارو کردم از قبل هم اطلاع داشته بعدش حس خوب میاد سراغش اما  بازم نیتش یه چیز دیگه بوده.الان که فکر میکنم اولیه هم خودخواهیش از اون نوع خودخواهی منفی نبوده یه جورایی برای خودش یه تشویق گذاشته که کار خوبه رو انجام بده.شاید کسی که با در نظر گرفتن اینکه اگر از چاش بلند بشه پاهاش خسته میشه خودش رو متقاغد میکنه جاش رو به کسی نده خودخواه باشه

وقتی حاضر میشی جونتو برای یه نفر بدی، اون چی؟ اونم خودخواهیه؟ 

اسکوید گیم رو دیدی ؟ 
اگه دیدی بگو. میخوام یه چیزی درموردش بگم که اسپویله.

یاد کتاب ژن خودخواه ریچارد داوکینز افتادم.

میگفت تو طبیعت حتی این حرکت های مهربانانه مثل مراقبت مادر از فرزند همشون از خودخواهی نشآت میگیره، چون مادری که عطوفت داشته بچش بیشتر زنده مونده و ژن عطوفتش منتقل شده.

پس ما هم اگه خودخواه نبودیم که اصلا طی انتخاب طبیعی توی طبیعت از بین رفته بودیم :)

کاش میشد ویس داد اینجا. هعی...
دقیقا ! ببین سطح کلمه ی خودخواهی رو که نگاه کنی میگی : وای، چه بده. من که خودخواه نیستم خداروشکر؛ ولی دقیقا هرکس که وارد این جهان شده خودخواهه. 
بخاطر همین از کلمه ی خودخواهی استفاده بیشتر کردم...اصولا ما خودخواهی رو خیلی بد و تیره می بینیم؛ ولی اگه چیزی باشه که لازمه و اصلا باید باشه چی..
بخاطر اینه که ما زیاد به اصل قضیه نگاه نمیکنیم...مثلا اولش می گیم چه وای، چطور میتونن خودشون به خودشون بگن خودخواه. ولی بعدش...میبینیم همه مون همون خودخواهه ایم. 

+ توی همون اپیزود فرندز، اولش از فیبی شروع میشه که جویی رو مجکوم میکنه به خودخواه بودن، بعدش جویی میگه : ببین کی داره درمورد خودخواهی حرف میزنه. تو خودت ***** ( چون نمیخوام اسپویل شه ) کارو کردی که به خودت حس خوبی بدی. ببین فیبی، همه ی آدما خودخواهن و کار خوب غیرخودخواهانه ای وجود نداره. بعد فیبی میگه : داری به من میگی خودخواه. جویی ام در جوابش میگه : تو به خودت نمیگی آدم ؟ :))) : 
- Are u calling me selfish ؟
+ are u calling u people :) ؟ 

ولى خيلى از ادم ها ، با همه اين خود خواهى هاشون 

بازهم ببشتر از اينكه اسيب بزنن  اسيب ميبينن .

پس واقعا مشكلى نيست اگه خودخواه باشيم 

و ميدونى - به مادر و پدرش نگاه ميكند - خيليا كارهايى رو ميكنن كه ديگران حس بهترى داشته باشن :> 

اون دیگه قانون طبیعته، وقتی آسیب میزنی باید منتظر آسیب هم باشی :)
نمیدونم به هرحال مشکلی داره یا نه ولی چه بخواییم چه نه خودخواهیم. 

دیدم (?_?) 

اون مرد عینکیه بود...که آخرش جونشو برای شخصیت اصلی داد و خودشو کشت. 
ولی...من که میگم این کارش آخرشم برای خودش و وجدان خودش بود. این که در آخر خودش راحت باشه. اینم یه جور خودخواهیه. صرفا جونتو دادن برای کسی که کلی بهش بدی کردی برای رفع عذاب وجدان...
ولی حالا درسته که دلیل نمیشه همه ی فداکاری برای زنده موندن یکی دیگه شبیه این باشن...اما خب سخته که با اطمینان بشه گفت این از خوبیشونه یا همچین چیزی. ما از قصد واقعی آدما خبر نداریم...

درسته 

ما از قصد واقعی ادم ها خبر نداریم.. پس نمیتونیم بگیم همه خودخواهن

راستش باید درمورد فدا کردن جون خودت برای دیگران بیشتر فکر کنم.
اما ببین، منظور ما از خودخواهی اینه که آدما در آخر خودشون بیشتر از همه حس خوشحالی میگیرن. این که از صفت خودخواهی استفاده میکنیم منظورمون این نیست که قصد بدی دارن آدما...نه؛ فقط صرفا بازم کار خوبو برای خودمون انجام میدیم. چون آخرشم حس خوبش به ما میرسه و فکر میکنیم پاک و خوبیم.

برای همینه که همیشه فکر می‌کنم صفت "خودخواهی" اشتباهی توی طبقه‌ی صفات منفی قرار داده شده. 

و مثلا وقتی یکی بهمون می‌گه که چقدر خودخواهی انگار داره یه حرف بد بهمون می‌زنه و ناراحت می‌شیم در صورتی که اگه خودخواه نباشیم پس دیگه چجوری می‌تونیم زنده بمونیم؟

واقعیت اینه که هرکسی برای خودش زندگی می‌کنه حتی اگه فداکارترین آدم دنیا باشه. و خودخواهی بد نیست. واقعا بد نیست.

اگه بیان قابلیت پین کردن کامنت داشت، حتما کامنتت رو پین میکردم مائو چان.

دو دسته فکر دارم: با عنوان کردن کار خیرش کار خوب رو ترویج میده و خوشحالم

با عنوان کردنش داره شوآف میده و ازش بیزارم.

هیچوقت ندونستم کدومه ولی همیشه به این نتیجه رسیدم که بهرحال به اون خوبی نیازی بوده حالا اینکه بعدش چی شده مسئله دیگه ایه.

من خودم خوبی میکنم و سعی میکنم خوب باشم چه پنهانی چه اشکار چون میخوام خودم رو تو مسیر ادم خوبه بودن نگه دارم و از اینکه ادم بدی نیستم احساس رضایت کنم و حتی گاهی ادم بده میشم که بازم احساس کنم چون نیاز بوده یکی ادم بده باشه و در ادامش حس ادم خوبی بودن دارم که تونستم دروقت نیاز ادم بدی باشم.

کاربران بیان میتوانند بدون نیاز به تأیید، نظرات خود را ارسال کنند.
اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید لطفا ابتدا وارد شوید، در غیر این صورت می توانید ثبت نام کنید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">